ตอบสั้น ๆ คือ แผงโซล่าเซลล์ไม่ผลิตไฟตอนกลางคืน เพราะต้องใช้แสงแดด แต่ยังใช้ไฟจากแดดตอนกลางคืนได้ ถ้ามีแบตเตอรี่เก็บไฟไว้ตั้งแต่กลางวัน ส่วนบ้านที่ติดระบบออนกริดธรรมดา ตอนกลางคืนจะใช้ไฟจากการไฟฟ้าตามปกติ
คำถามที่ควรถามจึงไม่ใช่ว่าโซลาร์เซลล์ทำงานตอนกลางคืนได้ไหม แต่คือหลังพระอาทิตย์ตกบ้านเราใช้ไฟจากไหน และแบตเตอรี่เหมาะกับพฤติกรรมการใช้ไฟของบ้านเราหรือเปล่า
แต่ละระบบใช้ไฟจากไหนตอนกลางคืน
| ระบบ | ไฟตอนกลางคืนมาจาก | ถ้าไฟที่เก็บไว้หมด | แบตเตอรี่ |
|---|---|---|---|
| ออนกริด | ไฟจากการไฟฟ้า | ไม่มีผล เพราะไม่ได้เก็บไฟไว้ | ไม่มี |
| ไฮบริด | ใช้จากแบตเตอรี่ก่อน แล้วต่อด้วยไฟจากการไฟฟ้า | สลับไปใช้ไฟจากการไฟฟ้า | มี |
| ออฟกริด | แบตเตอรี่อย่างเดียว | ไฟหมด ถ้าไม่มีเครื่องปั่นไฟ | มี และต้องออกแบบเผื่อใช้เต็มที่ |
การทำงานจริงขึ้นกับการตั้งค่าอินเวอร์เตอร์ ควรยืนยันการตั้งค่าของระบบตัวเองกับผู้ติดตั้ง
บ้านส่วนใหญ่ในไทยต่อไฟจากการไฟฟ้าอยู่แล้ว ระบบออนกริดจึงไม่ได้ทำให้บ้านไม่มีไฟตอนกลางคืน แผงช่วยลดไฟที่ต้องซื้อในช่วงกลางวัน และการไฟฟ้าจ่ายไฟในช่วงที่ไม่มีแดด ส่วนระบบไฮบริดเพิ่มแบตเตอรี่ เพื่อเก็บไฟจากแดดบางส่วนไว้ใช้ตอนเย็นและกลางคืน
ไฟตอนกลางคืนของบ้านส่วนใหญ่ไปกับอะไร
- แอร์มักเป็นโหลดที่ใหญ่ที่สุดตอนกลางคืน แอร์ Inverter 12,000 BTU เปิด 8 ชั่วโมง โดยทั่วไปใช้ไฟประมาณ 3.6–5.2 kWh
- ตู้เย็นทำงานเป็นรอบตลอดคืน เฉลี่ยประมาณ 100–150 W
- ไฟ พัดลม WiFi และอุปกรณ์ที่เสียบทิ้งไว้ใช้ไฟไม่มากต่อชิ้น แต่รวมกันทั้งคืนก็มีผล
อยากเปิดแอร์ห้องนอนทั้งคืนด้วยแบตเตอรี่ใช่ไหม เราคำนวณให้ดูทีละขั้น ตั้งแต่ BTU จนถึงขนาด kWh
บ้านเราต้องมีแบตเตอรี่ไหม
- มีคนอยู่บ้านกลางวัน หรือใช้ไฟกลางวันเยอะ ให้เริ่มดูที่ระบบออนกริด เพราะใช้ไฟจากแดดได้ทันทีที่ผลิต และบ้านที่ต่อไฟจากการไฟฟ้าส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องมีแบตเตอรี่
- กลางวันไม่ค่อยได้ใช้ไฟ และอยากติดเพื่อลดค่าไฟกลางคืนเป็นหลัก ทางเราไม่ค่อยแนะนำ เพราะปัจจุบันเมื่อเทียบต่อหน่วย ค่าแบตเตอรี่ยังแพงกว่าการซื้อไฟจากการไฟฟ้า
- บ้านไฟดับบ่อย หรือไม่ได้สนใจเรื่องระยะคืนทุนมาก กรณีนี้ทางเราจึงแนะนำระบบไฮบริดพร้อมแบตเตอรี่
- ไม่อยากกังวลว่าในอนาคตจะติดแบตเตอรี่หรือไม่ สามารถเลือกติดระบบไฮบริดไว้ตั้งแต่แรกได้ เพื่อเปิดทางไว้สำหรับอนาคต
- พื้นที่ไม่มีไฟจากการไฟฟ้า ระบบออฟกริดอาจเป็นทางเลือกเดียว และต้องออกแบบขนาดอย่างละเอียด เพราะนอกจากเครื่องปั่นไฟแล้วไม่มีอะไรสำรองแบตเตอรี่
ถ้าจะประเมินให้ตรง ควรเตรียม 3 อย่าง คือ บิลค่าไฟ จำนวนและขนาด BTU ของแอร์ และช่วงเวลาที่มีคนอยู่บ้าน ข้อมูลเหล่านี้จะบอกได้ว่าการใช้ไฟของบ้านเกิดขึ้นหลังพระอาทิตย์ตกมากแค่ไหน
ถ้าแบตเตอรี่หมดกลางดึก หรือฝนตกหลายวัน
ระบบไฮบริดที่ต่อกับการไฟฟ้าสามารถสลับไปใช้ไฟจากการไฟฟ้าได้เมื่อแบตเตอรี่ลดถึงระดับต่ำสุดที่ตั้งไว้ บ้านจึงยังใช้ไฟได้ตามปกติ ส่วนวันที่ฟ้าครึ้ม แผงจะผลิตไฟได้น้อยลงและแบตเตอรี่อาจชาร์จไม่เต็ม โดยเฉพาะช่วงมรสุมในภูเก็ต บ้านระบบไฮบริดจะใช้ไฟจากการไฟฟ้ามากขึ้น แต่บ้านออฟกริดไม่มีไฟสำรองส่วนนี้ จึงต้องออกแบบขนาดแบตเตอรี่และแผงให้เผื่อวันที่อากาศไม่ดี
ยังไม่แน่ใจว่าบ้านควรมีแบตเตอรี่ไหม ส่งบิลค่าไฟและบอกการใช้ไฟตอนกลางคืนมาได้ ทีม Smarter Energy Solution จะช่วยดูและแนะนำระบบที่เหมาะกับบ้านของคุณ
คำถามที่พบบ่อย
แผงโซล่าเซลล์ผลิตไฟจากแสงจันทร์ได้ไหม?
แทบไม่ได้เลย แสงจันทร์อ่อนเกินกว่าจะจ่ายไฟให้บ้านได้ จึงให้ถือว่าแผงไม่ผลิตไฟตั้งแต่พระอาทิตย์ตกจนถึงเช้า
ติดระบบออนกริดแล้ว ไฟที่ใช้ตอนกลางคืนยังต้องจ่ายไหม?
ยังต้องจ่าย ระบบออนกริดช่วยลดไฟที่ซื้อในช่วงกลางวัน ส่วนไฟที่ใช้ตอนกลางคืนยังมาจากการไฟฟ้าและคิดในบิลตามปกติ
แบตเตอรี่จ่ายไฟทั้งบ้านได้ทั้งคืนไหม?
ได้ ถ้าความจุแบตเตอรี่และอินเวอร์เตอร์เหมาะกับโหลดของบ้าน แต่ยิ่งโหลดมากก็ยิ่งต้องใช้แบตเตอรี่ใหญ่ขึ้นมาก หลายบ้านจึงเลือกขนาดแบตเตอรี่สำหรับบางวงจร เช่น แอร์ห้องนอน แทนการจ่ายไฟทั้งบ้าน
ถ้าใช้ไฟตอนกลางคืนเป็นหลัก ยังควรติดโซลาร์เซลล์ไหม?
ขึ้นอยู่กับปริมาณการใช้ไฟช่วงกลางวัน ถ้ากลางวันใช้น้อยมาก ระบบออนกริดอย่างเดียวจะได้ประโยชน์จำกัด และทางเราไม่ค่อยแนะนำให้ติดแบตเตอรี่เพื่อลดค่าไฟกลางคืนอย่างเดียว เพราะเมื่อเทียบต่อหน่วย ค่าแบตเตอรี่ยังแพงกว่าการซื้อไฟจากการไฟฟ้า แต่ถ้าบ้านไฟดับบ่อย หรือไม่ได้สนใจเรื่องระยะคืนทุนมาก การมีแบตเตอรี่จึงเหมาะกว่า